Search results

Your search found 25 items
Sort: Relevance | Topics | Title | Author | Publication Year
Home  / Search Results
Date: 1996
Abstract: W książce, którą Państwu przedstawiamy, omawiamy wyniki ogólnopolskiego badania ankietowego. Badanie to poświęcone było wielu różnym zagadnieniom, które wiązały się bezpośrednio i pośrednio ze stosunkiem Polaków do mniejszości narodowych, sąsiadów, a nade wszystko — do Żydów. [... ] Obraz, jaki się wyłania z naszego badania, nie jest tak ciemny i niekorzystny dla społeczeństwa polskiego, jak by wynikało z opinii, popularnych choćby na początku lat dziewięćdziesiątych. [...] Początek lat dziewięćdziesiątych nie był łaskawy dla obrazu Polski i Polaków w oczach opinii światowej. Zachwytowi zwycięstwem nad komunizmem i wprowadzeniem zasadniczych reform ustrojowych towarzyszyły opinie o Polakach - antysemitach, zamkniętych w sobie, a w dodatku wzajemnie ze sobą skłóconych. Do przywołania tego obrazu przyczynili się politycy, choć już wcześniej zaczęła to publicystyka, zwłaszcza w czasie kampanii wyborczych: prezydenckiej i do Sejmu. Wówczas to niektóre ważne osoby z dawnej opozycji demokratycznej nader często pisały — również w prasie zagranicznej — o niechęci Polaków do obcych i ich antysemityzmie. [...] Na podstawie odpowiedzi na pytania ankiety wyodrębniliśmy dwa rodzaje antysemityzmu: pierwszy — polityczny [...], zwany nowoczesnym, oraz drugi — religijny, nazwany tradycyjnym. [...] W Polsce mamy do czynienia raczej z przejawami polityczno-ideologicznej formy antysemityzmu, na którą składa się charakterystyczny zespół poglądów występujący w całej Europie. Nie znajdujemy w nim nic „specyficznie polskiego". Natomiast tradycyjny, religijnie uzasadniony antysemityzm bardziej zasługiwałby na to miano. Jednakże obecnie występuje on rzadko. [..,] W żadnym więc przypadku nie można uznać go za charakterystyczny rys polskich postaw antyżydowskich. Również wiara religijna samodzielnie w niewielkim stopniu wyjaśnia niechęci i antyżydowskie stereotypy.
Author(s): Kijek, Kamil
Date: 2017
Abstract: Artykuł ten przedstawia najważniejsze wątki krytycznej debaty wokół treści wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Analizując różnice między dwoma polami badawczymi – studiami żydowskimi i studiami nad relacjami polsko-żydowskimi – autor broni tezy, że wiele krytycznych głosów w debacie wynika z niezrozumienia różnic między przedmiotem badań tych dwóch pól, po części wynikającego z obecnej sytuacji – panującego nacjonalizmu i etnocentryzmu, wywierających wpływ również na polskie debaty historyczne. Domaganie się od wystawy opowiadającej tysiącletnią historię Żydów na ziemiach polskich, aby koncentrowała się głównie na stosunku społeczeństwa większościowego do Żydów, grozi popełnieniem błędu teleologii, to jest interpretowaniem wcześniejszych wydarzeń i procesów jako nieuchronnie prowadzących do Zagłady, a także pomijaniem wszystkich tych elementów dziejów żydowskich, które z perspektywy Holokaustu i badań nad antysemityzmem nie mają znaczenia. Tego rodzaju postulaty i stojące za nimi metahistoryczne założenia grożą pozbawieniem Żydów roli podmiotów w ich własnej historii. Z drugiej strony autor tekstu wskazuje na elementy narracji wystawy stałej Muzeum Polin, w których rzeczywiście w niedostateczny sposób uwzględniona została problematyka antysemityzmu jako ważnego elementu żydowskiego doświadczenia i kluczowego czynnika dziejów Żydów w Polsce. Przywrócenie rzeczywistego dialogu i komunikacji pomiędzy przedstawicielami studiów żydowskich i badaczami relacji polsko-żydowskich, przy zachowaniu autonomii tych dwóch pól i zrozumieniu różnic pomiędzy nimi, jest też istotne z punktu widzenia niewątpliwych zagrożeń w postaci prób wykorzystania Muzeum Polin w budowie upolitycznionych, bezkrytycznych wizji historii Polski i stosunku Polaków do Żydów.

Date: 2012
Abstract: Publikacja z okazji 10-lecia Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego

Publication marking the 10th anniversary of the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland

Contents:

Wstęp
Introduction
Piotr Kadlčík
Przewodniczący Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP
Chairman of the Union of Jewish Religious Communities in Poland

Historia Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego
History of the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland
Monika Krawczyk
Dyrektor Generalna, Pełnomocnik Zarządu Fundacji
Chief Executive Officer, Plenipotentiary of the Foundation’s Board of Directors

Dziedzictwo żydowskie w Polsce
Poland Jewish Heritage
Ruth Ellen Gruber

Zabytki kultury żydowskiej we współczesnej Polsce – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość
Jewish heritage in present-day Poland – past, present and future
Małgorzata Omilanowska
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Undersecretary of State, Polish Ministry of Culture and National Heritage

Ochrona zabytków kultury żydowskiej w Polsce w świetle działań Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego
Protecting Jewish monuments in Poland – the activities of the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage In Poland
Weronika Litwin
Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego
Foundation for the Preservation of Jewish Heritage In Poland

Ochrona dziedzictwa żydowskiego w Polsce – zdjęcia
Preserving Jewish Heritage in Poland – photographs
Date: 2008
Abstract: Głównym tematem analiz i rozważań są tu wzajemne negatywne stereotypy – Polaków na temat Żydów i Żydów na temat Polaków. Książka przedstawia skomplikowane i bolesne uwarunkowania historyczne, ale też pokazuje pozytywne zmiany zachodzące w relacjach polsko-żydowskich w ostatnich latach. Opierając się na rzetelnych badaniach, autorzy pokazują, że dialog i przezwyciężanie trudnej przeszłości są możliwe.

SPIS TREŚCI

Zbigniew Nosowski
Przedmowa do wydania polskiego

Eli Zborowski
Przedmowa do wydania amerykańskiego

Robert Cherry, Annamaria Orla-Bukowska
Słowo od redaktorów książki

Robert Cherry, Annamaria Orla-Bukowska
Na przekór negatywnym stereotypom.
Postępowanie Polaków podczas wojny a Polska współczesna

I. ANTYPOLSKIE STEREOTYPY

Thaddeus Radzilowski
Antypolskie stereotypy

Mieczysław B. Biskupski
Polska i Polacy w filmowym obrazie Holokaustu

Lawrence Baron
Kino w krzyżowym ogniu polemiki polsko-żydowskiej:
Korczak Wajdy i Pianista Polańskiego

Shana Penn
Prasa amerykańska na temat roli Polski w Holokauście

Robert Cherry
Mierzenie antypolskich uprzedzeń u nauczycieli uczących o Holokauście

II. KONTEKSTY DIALOGU I ZROZUMIENIA

Guy Billauer
Stosunki polsko-żydowskie w Ameryce

Havi Dreyfuss (Ben-Sasson)
Stosunki polsko-żydowskie w dobie Zagłady: zmiana żydowskiego punktu widzenia

Helene Sinnreich
Polska i żydowska historiografia stosunków polsko-żydowskich
podczas drugiej wojny światowej

John T. Pawlikowski OSM
Holokaust: nieustanne wyzwanie dla stosunków polsko-żydowskich

Antony Polonsky
Relacje polsko-żydowskie od roku 1984: refleksje uczestnika

III. WSPÓŁCZESNA POLSKA

Rabin Michael Schudrich
Stosunki polsko-żydowskie w Polsce.
Skąd przychodzimy i dokąd zmierzamy?

Stanisław Krajewski
Ewolucja stosunków katolicko-żydowskich w Polsce po 1989 roku

Joanna Beata Michlic
Czy antysemityzm w dzisiejszej Polsce ma jakieś znaczenie – i dla kogo?

Natalia Aleksiun
Odpowiedź polskich historyków na Jedwabne

Carolyn Slutsky
Marsz Żywych: konfrontacja z antypolskimi stereotypami

Annamaria Orla-Bukowska
Goje w żydowskim interesie.
Wkład etnicznych Polaków w życie polskich Żydów
Date: 2009
Date: 2006
Editor(s): Waszkiewicz, Ewa
Date: 2007
Abstract: Rozdział I. Powstanie, rozwój i zanik skupiska Żydów na Dolnym Śląsku (1945-1968) – Ewa Waszkiewicz
Rozdział II. Z dziejów wałbrzyskich Żydów (1945-2005) – Paweł Wieczorek
Rozdział III. Działalność dolnośląskich oddziałów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce w latach 1950-1989 – Marcin Szydzisz
Rozdział IV. Emigracja „pomarcowa": tożsamość społeczno-kulturowa w sytuacji diaspory – Marcin Starnowski
Rozdział V. Stosunki polsko-izraelskie. Próba analizy czynników kształtujących – Joanna Dyduch
Rozdział VI. Emigranci żydowscy z krajów byłego ZSRR w Berlinie – Aleksandra Borek

„Pierwsze trzy opracowania (E. Waszkiewicz, P. Wieczorka, M. Szylidzisza) poświecone zostały odtworzeniu życia Żydów na Dolnym Śląsku, który po zakończeniu wojny stał się największym skupiskiem uratowanych od Zagłady. Osiedle, które powstało, było fenomenem w skali Polski. Dzieje ludności żydowskiej rozlokowanej na Dolnym Śląsku stanowiły ważną część powojennej historii polskich Żydów.
Opracowanie Ewy Waszkiewicz jest próbą drobiazgowego odtworzenia życia dolnośląskich Żydów - szczególnie w aspekcie religijnym. Autorka analizuje dokumenty wytworzone w Gminie Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu, gdzie żyło najwięcej dolnośląskich Żydów, także dokumenty gmin terenowych. Przywołane zostały również akty prawne, które w powojennej Polsce umożliwiały Żydom organizację życia religijnego.
Na postawione przez autorkę pytanie badawcze - czy Żydzi na Dolnym Śląsku w latach 1945-1968 mogli swobodnie kultywować swoją religie, kulturę i obrzędowość - zostaje udzielona odpowiedź pozytywna, solidnie udokumentowana archiwaliami polskimi i dokumentami odnalezionymi w Izraelu.
Tekst Pawła Wieczorka jest opisem życia żydowskich mieszkańców Wałbrzycha i powiatu wałbrzyskiego, który był trzecim co do wielkości skupiskiem Żydów dolnośląskich. Autor porusza problemy osadnictwa, „produktywizacji", spółdzielczości żydowskiej i aktywności politycznej. Omawia także stan bezpieczeństwa w tym powiecie i stosunek do Żydów ze strony urzędów i współmieszkańców. Próbuje ustalić przyczyny zaniku społeczności żydowskiej w Wałbrzychu i powiecie.
Opracowanie Marcina Szydzisza zawiera analizę powstania i działalności TSKŻ na Dolnym Śląsku w kontekście szerzej ujętej polskiej polityki wobec tej mniejszości narodowej. Autor przedstawia przyczyny powstania TSKŻ, stosunek Żydów do nowego związku, stosunek gmin wyznaniowych do TSKŻ, opisuje udokumentowane przypadki antysemityzmu na tym terenie. Próbuje też ustalić, jakie miejsce w życiu Żydów zajmowało Towarzystwo i na ile było „tubą" PZPR.
Kolejne dwa opracowania (M. Starnawskiego i J. Dyduch) są, mimo innych opisywanych miejsc, podobne. Autorzy zajęli się analizą sytuacji Żydów, którzy opuścili Polskę.
Opracowanie Marcina Starnawskiego stanowi próbę określenia czynników kształtujących tożsamość społeczno-kulturową emigrantów żydowskich z Marca '68 - w ujęciu socjologicznym i politologicznym. Autor przedstawia kryteria, które pozwoliły „pomarcowym" emigran¬tom definiować na nowo swą „żydowskość" bez względu na miejsce zamieszkania.
Joanna Dyduch przedstawia analizę najważniejszych czynników kształtujących stosunki polsko-izraelskie - od powstania Izraela w 1948 do 2005 roku. Autorka kreśli uwarunkowania historyczne tych stosunków, opisuje ich bazę traktatową i powołane instytucje, które obu państwom pozwoliły realizować współpracę. Szczególna rola w utrzymaniu dobrych stosunków polsko-izraelskich przypada zdaniem autorki młodzieży obu krajów.
Pamięć Zagłady kultywowana w programach wycieczek młodzieży izraelskiej do Auschwitz-Birkenau oraz spotkania z Polską i młodymi Polakami mogą stać się w opinii autorki kluczem do zbliżenia obu tak tragicznie poszkodowanych narodów.
Książkę zamyka tekst Aleksandry Borek poświęcony zjawisku emigracji Żydów radzieckich, a po rozpadzie ZSRR rosyjskich do Niemiec - a konkretnie Berlina. Autorka naświetla wielorakie przyczyny emigracji Żydów rosyjskich w historycznym kontekście i próbuje prześledzić, jaki wpływ na życie gminy berlińskiej miały kolejne fale emigracji, a szczególnie „Fala IV" po upadku muru berlińskiego.
Zamieszczone w książce teksty nie stanowią opracowań pełnych i wyczerpujących, są jednakże próbą pokazania najważniejszych problemów w badanej i przedstawianej tematyce.”
(fragment wstępu) Ewa Waszkiewicz