Abstract: This article examines the impact of the 2023–2025 Israeli–Palestinian conflict—particularly the aftermath of the October 7 Hamas attack, subsequent war in Gaza, and the international public opinion reactions to those events—on Jewish community in Krakow, Poland. While pro-Palestinian protests in Poland were limited compared to those in Western countries, they marked an unprecedented local development, sparking debate within Jewish circles. Using Krakow as a case study, the article explores whether and how these events shifted discourse around Zionism, Israel, and Jewish identity. It employs discourse analysis, supplemented by comparative methodology, the study relies on the data from the semi-structured interviews, and analyses of the official statements and media report as well as the social media discourses. The article addresses two questions: (1) how and why did the Jewish community in Krakow respond to the escalation of the Middle East conflict and the subsequent events, particularly pro-Palestinian activism? (2) do the observed dynamics reflect global trends or local particularities?
Abstract: In this chapter I intend to present what happens when contemporary Western activist and academic anti-Zionism falls on the fertile soil of a country which is, firstly, semi-peripheral and, secondly, burdened with a history of antisemitism that is as intense as it is specific. Its specificity entails three postwar waves of Jewish emigration caused by antisemitic violence, primarily to Israel. The first two happened in 1946–9 and 1956–60, respectively. The third of these waves was triggered by what in Poland is generally referred to as ‘March’. The repression of student youth protesting against censorship intensified in March 1968, but the antisemitic campaign with which the state authorities cracked down on opposition within the party and on the streets lingered on for much longer. It was unleashed under the banner of ‘anti-Zionism’. I will first briefly outline the events of that period, since knowledge of them is essential to understanding the meanings with which the term ‘Zionism’ is imbued in Poland. Next I will outline the contemporary politics of remembrance of ‘March’ and, more broadly, the stakes of Polish historical politics, which are related to the collective manifestations of Poles’ attitudes towards Jews. These three phenomena – March 1968, the management of its memory and contemporary historical politics reproducing antisemitic clichés – form, so I would like to suggest, the first context against which the functioning of anti-Zionism in Poland today should be considered.
Abstract: Lors du festival Open City organisé à Lublin, en octobre 2019, l’artiste Dorota Nieznalska a présenté une installation intitulée « Judenfrei (Bûcher numéro 1) ». Cette œuvre présentait un bûcher recouvert de pancartes partiellement brûlées, sur lesquelles figuraient les noms de localités où, entre 1941 et 1946, des pogroms contre les Juifs furent perpétrés par des Polonais. À proximité de l’installation, les organisateurs avaient disposé un panneau explicatif précisant que ces crimes furent commis en toute connaissance de cause par des membres des communautés locales, animés par des instincts bas, la haine, l’antisémitisme et l’appât d’un enrichissement facile. Przemysław Czarnek, alors voïvode de la région de Lublin et futur ministre de l’Éducation et des Sciences au sein du gouvernement du parti Droit et Justice (PiS), a vivement réagi. Il a dénoncé publiquement l’installation de Nieznalska, la qualifiant d’« acte antipolonais », tout en fustigeant le panneau d’information qu’il a accusé de véhiculer un « mensonge ». Il a exigé du maire de Lublin qu’il fasse retirer cette œuvre controversée. Face à cette critique, la chercheuse Joanna Tokarska-Bakir, spécialiste des pogroms, a dénoncé l’ignorance du voïvode et s’en est indignée : « Comment peut-on laisser libre cours à ses intuitions face à des études scientifiques irréfutables qui attestent l’existence des pogroms dénoncés par l’artiste ? »
Malheureusement, les seules intuitions de Przemysław Czarnek ne sont pas le cœur du problème…
Abstract: Проаналізовано значення поняття «культура історичної пам’яті», розглянуто історію її формування у Західній Європі, особливості ландшафту пам’яті у Східній Європі та Україні, визначено ключові питання історичної політики України, які мають потенціал перешкодити європейській інтеграції України. Внаслідок проведеного дослідження встановлено, що Україна належить до східноєвропейського регіону історичної пам’яті, якому притаманні етатизм, єдність та героїчність, віктимність, сек’юритизація. На шляху до європейської інтеграції перед Україною поставатимуть проблеми піднесення ролі Голокосту в історичній пам’яті та визнання часткової відповідальності за злочини колаборантів, обмеження регулювання з боку держави історичної сфери, українсько-польських історичних конфліктів. Водночас може відбуватися дифузія західноєвропейської та східноєвропейської моделей пам’яті.
Abstract: This volume considers the uses and misuses of the memory of assistance given to Jews during the Holocaust, deliberated in local, national, and transnational contexts. History of this aid has drawn the attention of scholars and the general public alike. Stories of heroic citizens who hid and rescued Jewish men, women, and children have been adapted into books, films, plays, public commemorations, and museum exhibitions. Yet, emphasis on the uplifting narratives often obscures the history of violence and complicity with Nazi policies of persecution and mass murder. Each of the ten essays in this interdisciplinary collection is dedicated to a different country: Belarus, Denmark, France, Germany, Greece, North Macedonia, the Netherlands, Poland, Slovakia, and Ukraine. The case studies provide new insights into what has emerged as one of the most prominent and visible trends in recent Holocaust memory and memory politics. While many of the essays focus on recent developments, they also shed light on the evolution of this phenomenon since 1945.
Abstract: Raport stanowi unikatową analizę, w której centralnym elementem jest uwzględnienie potrzeb osób pokrzywdzonych (the attendance to the needs of victims is at the centre). Opiera się na analizie danych jakościowych i ilościowych oraz uwzględnia aspekty prawne i kwalifikacje karnoprawne.
Jego głównym celem jest ukazanie społecznych mechanizmów i form współczesnego antysemityzmu w Polsce, a także wskazanie obszarów wymagających kroków przeciwdziałających temu zjawisku.
Jest to już drugi raport roczny, w którym oprócz informacji na temat wyników badań i statystyk publikujemy rozdziały tematyczne. Są one poświęcone trendom online, które zaobserwowaliśmy w tym roku jako rosnące, są nimi intersekcjonalne ataki seksistowskie na kobiety identyfikowane jako Żydówki oraz zaprzeczanie i zniekształcanie prawdy historycznej o Holokauście, a także korelacjom występowania incydentów antysemickich z wydarzeniami w kraju i na świecie, oraz rozdział poświęcony wyborom prezydenckim.
Spis treści:
Wstęp
Metodologia
Zestawienie incydentów antysemickie zgłoszonych w roku 2024
Wizualizacja skali i dynamiki incydentów antysemickich
Przykłady incydentów o podłożu antysemickim
Szczególne narażenie kobiet identyfikowanych jako Żydówki
Współczesny negacjonizm Holokaustu jako broń w debacie politycznej
Od polityki globalnej do przemocy symbolicznej: analiza eskalacji incydentów
Wybory prezydenckie
Podsumowanie
Opis organizacji
Działania Żydowskiego Stowarzyszenia Czulent
Publikacja powstała w ramach projektu „Online antisemitism in Poland: establishment of a legal aid helpdesk, reporting and advocacy activities”, finansowanego z Fundacji „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” (EVZ), realizowanego przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent.
Abstract: Since long before the October 7 attacks, Jewish communities in Europe have experienced growing hate, harassment and hostility on social media. This policy paper articulates the key challenges of online antisemitism, and provides comprehensive and practical policy steps which governments, platforms, regulators and civil society organisations can take to address them. Built through 42 interviews with Jewish organisations and experts in antisemitism and digital policy from across CCOA’s five geographies (France, Germany, Italy, Poland and Sweden), it collates local experiences and channels them into a cohesive pan-European strategy, uniting communities and sectors in joint responses.
Interviewees identified five central challenges with online antisemitism:
Jewish communities and organisations across the five geographies report the significant behavioural, social and psychological impacts of online antisemitism, which have created a chilling effect on participation in public life.
Concerns exist not just over fringe violent extremist content, but the prevailing normalisation of mainstream antisemitism and a permissive culture which facilitates its spread across all areas of society.
There are a wide range of social media platforms in the social media ecosystem each adopting distinctive approaches and standards to content moderation, however the widespread accessibility of antisemitism suggest that significant barriers remain to the effective implementation of Terms of Service, and that many platforms are failing in this regard.
There is limited awareness and understanding of the Digital Services Act (DSA) in Jewish civil society, little capacity to implement it, and a lack of confidence in its efficacy in addressing antisemitism.
Law enforcement has lacked both the capacity and legislative tools to effectively respond to the scale of illegal activity on social media.
Mainstreaming Digital Human Rights
This policy paper presents policy recommendations for Governments, Tech Platforms, Digital Regulators, and Civil Society. These approaches constitute a collective pathway, but may be diversely applicable across different geographies, communities and jurisdictions.
Abstract: W 2022 roku na zlecenie Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN przeprowadzono trzyetapowy projekt badawczy. Jego celem było stworzenie mapy najważniejszych kodów kulturowych kształtujących obrazy Żydów we współczesnej kulturze polskiej, a także analiza związanych z nimi zagrożeń.
Raport "Kogo widzą Polacy, kiedy widzą Żyda?" podsumowuje prace badawcze. Wyniki wskazują, że antysemityzm, zwłaszcza ten nieuświadomiony, jest żywo obecny w naszej zbiorowej wyobraźni. Co więcej, jest nie tylko narzędziem dyskryminacji konkretnej grupy mniejszościowej, ale jest też powielanym schematem dyskryminacji różnych mniejszości.
Wiedzę wyniesioną z badań Muzeum POLIN wykorzystuje w programie edukacyjnym, skierowanym do decydentów i multiplikatorów: parlamentarzystów i polityków samorządowych, policji i innych służb porządku publicznego, przedstawicieli środowisk prawniczych oraz mediów i edukatorów.
Abstract: The notion of “Holocaust restitution” most often evokes associations with the process of financial repatriation, reversing the confiscation of priceless artworks from Jewish families, or amending the seizure of property or furniture from non-Jewish neighbours. Whilst each respective country sets their own rules or guidance of how to address this, the rules are much less clear for the returning of property robbed from the victims and later unearthed from the ground, and more specifically as a result of archaeological excavations. As such, there has been almost no scholarly research into the many ethical issues that this raises for relevant stakeholders (institutions, archaeologists, and relatives) involved in the discovery of biographical objects of murdered Holocaust victims. My ongoing research, therefore, seeks to address the deeply sensitive issue of memory ownership and material culture in such instances. My work introduces the term “forensic restitution” as a potential solution to this issue, whereby cultural objects uncovered through excavations are returned to an individual or community, rather than belonging to a nation state (Wilson 2024, p. 97).
Abstract: In all, 90% of Polish Jews, more than 3 million people, were murdered by the Nazis during the Holocaust, and 90% of the survivors left Poland. The survivors and their heirs, most of them not currently living in Poland, saw their land confiscated by the Nazis, nationalized by the communists and reprivatized and sold to others. Poland is the only country in the EU not to have a comprehensive restitution law. The issue of land restitution is still present in current debate in Poland, as part of a broader discussion over the Second World War, communism, privatization and corruption. While Poland blocked all restitution claims in 2021, Jewish communities as well as other governments called Poland to adopt a comprehensive restitution law for everyone. Now, 30 years after the fall of communism, what justifies such claims? This paper argues that forward-looking collective responsibility is the most helpful concept to understand the Jewish restitution problem in Poland today, and claims that any future settlement of this issue should be based on it. By applying this concept, as developed by Iris Marion Young, to the Polish restitution case, we look into the past – not to look for people to blame, but to look for social connections that have implications for the present. This way, we can remember the past, learn from it and heal relationships between people without being slaves to it.
Topics: Antisemitism: Monitoring, Antisemitism: Online, Elections, European Union, Hate, Internet, Islamophobia, Main Topic: Antisemitism, Social Media, Racism, Ukraine-Russia war (since 2014)
Abstract: W wyniku przeprowadzonego drugiego etapu pilotażowego monitoringu, mającego zbadać zjawisko narastającej liczby treści o charakterze nienawistnym w internecie w okresie kampanii wyborczej, dokonano wielu istotnych obserwacji.
Kampania do Parlamentu Europejskiego, będąca kolejną z serii kampanii wyborczych odbywających się w krótkim odstępie czasu od poprzednich, miała miejsce w okresie okołowakacyjnym, co wiązało się z mniejszym zaangażowaniem zarówno ze strony partii politycznych, jak i użytkowników internetu. Mimo tego obniżonego poziomu zaangażowania wzrost treści o charakterze nienawistnym był już zauważalny przed formalnym rozpoczęciem kampanii, co sugeruje, że polityczny i społeczny klimat pozostawał spolaryzowany na skutek poprzednich wyborów do Sejmu i Senatu, które odbyły się 9 października 2023 roku.
Wraz z formalnym rozpoczęciem kampanii wyborczej zaobserwowano stały wzrost aktywności w serwisach internetowych oraz ciągłą tendencję wzrostową treści o charakterze nienawistnym. Po zakończeniu kampanii doszło do istotnego zmniejszenia liczby tego typu treści.
Analiza zachowań użytkowników internetu podczas monitoringu ujawniła, że wzrost treści nienawistnych rozprzestrzeniał się między różnymi grupami, co świadczy o dynamicznym i płynnym charakterze tego zjawiska. Zauważono, że nienawistne treści skierowane do jednej grupy mniejszościowej często prowadziły do generowania nienawiści wobec innych grup mniejszościowych. Szczególnie interesującym aspektem jest fakt, że wzrost treści antysemickich korelował z nasileniem treści antyukraińskich i antyuchodczych, co sugeruje związek między różnymi formami nienawiści w dyskursie społecznym.
Zapraszamy do zapoznania się z raportem
Spis treści:
Wstęp
Metodologia
Badanie – wyniki
Analiza zmian
Treści o charakterze antysemickim
Treści o charakterze antyuchodźczym i antymuzułmańskim
Treści o charakterze antyukraińskim
Treści o charakterze anty-LGBT+
Wnioski końcowe
Publikacja powstała w ramach projektu „Kompleksowa strategia przeciwdziałania antysemickiej mowie nienawiści w przestrzeni publicznej”, finansowanego przez Fundację Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość, realizowanego przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent przy wsparciu merytorycznym Centrum Badań nad Uprzedzeniami.
Niniejsza publikacja nie prezentuje stanowiska i opinii Fundacji Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość (EVZ).
Abstract: Over half a century after the Holocaust, in Eastern European countries where the Jewish community remained only a small part of the population, products of Jewish culture (or what is perceived as Jewish culture), including music, have become vital components of the popular public domain. In Poland, there are festivals and concerts of Jewish music, more and more records with this music, Jewish museums, and renovated Jewish districts, with Jewish cuisine, and music that are offered to tourists visiting Poland as the main attractions. They attract enthusiastic – and often non-Jewish – crowds. I consider how non-Jews involved in this movement in Poland perceive and implement Jewish culture, why they do it, how much it involves the recovery of Jewish heritage, and how this represents the musical culture of Jews in museums and at events organized for tourists. I also consider the relation of non-Jews as a majority group to Jews as a minority group, as well as the impact of the musical actions of the former on the musical culture of the latter. The article is based on field research and observations I have made during more than twenty years, both among the remaining Jews in Poland and in mixed or non-Jewish communities where music perceived as Jewish is promoted.
Abstract: NEW YORK, NEW YORK: January 23, 2025—The Conference on Jewish Material Claims Against Germany (Claims Conference) today released the first-ever, eight-country Index on Holocaust Knowledge and Awareness, exposing a global trend in fading knowledge of basic facts about the Holocaust. The countries surveyed include the United States, the United Kingdom, France, Austria, Germany, Poland, Hungary and Romania.
The majority of respondents in each country, except Romania, believe something like the Holocaust (another mass genocide against Jewish people) could happen again today. Concern is highest in the United States, where more than three-quarters (76%) of all adults surveyed believe something like the Holocaust could happen again today, followed by the U.K. at 69%, France at 63%, Austria at 62%, Germany at 61%, Poland at 54%, Hungary at 52%, and Romania at 44%.
Shockingly, some adults surveyed say that they had not heard or weren’t sure if they had heard of the Holocaust (Shoah) prior to taking the survey. This is amplified among young adults ages 18-29 who are the most recent reflection of local education systems; when surveyed, they indicated that they had not heard or weren’t sure if they had heard of the Holocaust (Shoah): France (46%), Romania (15%), Austria (14%) and Germany (12%). Additionally, while Auschwitz-Birkenau is the most well-known camp, nearly half (48%) of Americans surveyed are unable to name a single camp or ghetto established by the Nazis during World War II.
On a more positive note, there is overwhelming support for Holocaust education. Across all countries surveyed, nine-in-10 or more adults believe it is important to continue teaching about the Holocaust, in part, so it does not happen again.
Abstract: The fall of the Berlin Wall and the disappearance of the communist regimes in Europe represented a radical change for Judaism on the continent. The most striking change occurred, naturally, in Central and Eastern Europe, that is, in those countries that were behind the Iron Curtain, such as Hungary, Poland, Czechoslovakia or the German Democratic Republic. There, while the political decomposition of the Soviet bloc was gaining traction, thousands of people rediscovered their Jewish origins – forbidden, concealed, or silenced under communism, giving rise to a process of Jewish revivalism. In this context, numerous Jewish philanthropic organizations came to the region to support these developments with the mission of renewing local Jewish communities. The process involved a multitude of actors – Jewish agencies, organizations and foundations based in the United States, Europe and Israel – and entailed the mobilization of professionals, specialists and financial resources. This thesis explores the concrete dynamics of this cross-border mobilization of Jewish philanthropic bodies in favor of the Jewish communities of East Central Europe after the fall of communism in 1989. It studies in-depth the historical origins and evolution of transnational Jewish solidarity in modern times, enquires about the Jewish agencies and organizations that started to operate in Europe after the fall of the Berlin Wall, especially, but not only, their sources of financing and the circulation of economic resources. Finally, it gives an account of the narrative corpus that emerged about European Jews before and during this process, identifying those actors who created and mobilized these narratives.
Abstract: W ramach półrocznego badania podjęliśmy działania mające na celu sprawdzenie, czy i kiedy nienawistne treści o charakterze antysemickim są usuwane przez międzynarodowe i polskie serwisy IT po otrzymaniu zgłoszenia od użytkowniczek i użytkowników o konieczności ich usunięcia. Chcieliśmy także sprawdzić, czy istnieje różnica w usuwaniu nienawistnych treści zgłaszanych przez zwykłych użytkowników a tzw. zaufane podmioty sygnalizujące.
W tym celu przeprowadziliśmy Badanie usuwania treści nielegalnych w internecie (zwane także MRE — Monitoring and Reporting Exercise), testując międzynarodowe platformy internetowe: Facebook, Instagram, YouTube, TikTok, platforma X (dawniej Twitter) oraz dostawców polskich usług pośrednich: Agora, wp.pl, onet.pl, natemat.pl, dorzeczy.pl i wykop.pl pod kątem stosowania krajowych i unijnych przepisów nakazujących usunięcie lub uniemożliwienie dostępu do treści nielegalnych, w tym mowy nienawiści. Badanie zostało przeprowadzone w momencie wchodzenia w życie nowej unijnej regulacji dotyczącej poprawy bezpieczeństwa w przestrzeni cyfrowej, znanej jako Rozporządzenie 2022/2065 lub Akt o usługach cyfrowych.
Spis treści:
Wstęp
Słowniczek
Ramy prawne
Metodologia
Etapy MRE
Kluczowe dane
Wskaźniki usuwalności zgłoszeń
Wnioski i rekomendacje
Publikacja powstała w ramach projektu Zabezpieczenie naszej społeczności, ochrona naszej demokracji: zwalczanie antysemityzmu poprzez zintegrowane podejście do rzecznictwa i bezpieczeństwa (projekt PROTEUS), współfinansowanego przez Unię Europejską.
Abstract: This paper, intended as a contribution to transnational memory studies, analyzes museums devoted to people who helped Jews during the Holocaust that recently opened in Bulgaria, France, Germany, Lithuania, and Poland. The author’s particular interest lies in the “traveling motifs” of the “Righteous” narratives. This category encompasses symbols such as a list of names of the help-providers, a fruit tree/orchard, or a wall with photographs of Holocaust victims, which recur in many of the examined exhibitions and are a clear reference to Yad Vashem and other well-established Holocaust memorials. At first sight, they seem to point to a “cosmopolitanization” of Holocaust remembrance and to the emergence of a common reservoir of historical notions and images. However, on closer inspection one discovers that the use of these symbols varies and that they refer to differing ways of understanding and telling history.
